Inleiding
Diabetes mellitus (kortweg diabetes) is een stoornis waarbij de hoeveelheid suiker in het bloed (het glucosegehalte) te hoog is. Daarom spreekt men ook wel van suikerziekte. Glucose komt uit de koolhydraten in de voeding.
Het hormoon insuline wordt geproduceerd door de alvleesklier en zorgt ervoor dat de lichaamscellen glucose uit het bloed opnemen. De alvleesklier ligt achter de maag. Diabetes ontstaat door een tekort aan insuline of doordat uw lichaamscellen minder gevoelig zijn geworden voor insuline. De cellen kunnen in deze gevallen minder glucose uit het bloed opnemen. Daardoor wordt het glucosegehalte in het bloed te hoog. Diabetes is een chronische ziekte. Dat wil zeggen dat diabetes niet te genezen is.
Vormen
Er zijn verschillende vormen van diabetes. Meest voorkomende zijn diabetes
type 1 (vroeger kinderdiabetes) en
type 2 (vroeger ouderdomsdiabetes). Ook tijdens de zwangerschap kan diabetes ontstaan bij de zwangere vrouw. Deze vorm wordt
diabetes gravidarum genoemd.
Oorzaak
Diabetes type 1 kan voorkomen op alle leeftijden, maar ontstaat meestal op de kinderleeftijd. Dit is een auto-immuun ziekte, waarbij de insuline producerende cellen door het eigen lichaam worden vernietigd. Hierdoor maakt de alvleesklier helemaal geen insuline meer aan. Glucose wordt dan niet in het lichaam opgenomen en het glucosegehalte in het bloed blijft veel te hoog.
Bij diabetes type 2 zijn de cellen in het lichaam minder gevoelig geworden voor insuline. Hierdoor wordt het glucosegehalte in het bloed te hoog en ontvangen de lichaamscellen te weinig brandstof. Type 2 komt ook voor op alle leeftijden, maar vooral bij ouderen en bij mensen met overgewicht. Aangezien steeds meer kinderen te dik zijn, komt deze vorm van diabetes nu steeds vaker voor op jongere leeftijd.
Vooral bij type 2 diabetes speelt erfelijkheid een rol. Van alle volwassenen in Europa heeft 90 % type 2 diabetes. Erfelijke factoren spelen een belangrijke rol. Als één van de ouders type 2 diabetes heeft, dan is er een kans van 1 op ongeveer 3 dat hun kinderen diabetes ontwikkelen. Mensen van Marokkaanse, Turkse, Surinaamse of Hindoestaanse afkomst hebben een verhoogd risico op diabetes type 2.
Zwangerschapsdiabetes ontstaat meestal in de tweede helft van de zwangerschap, na de 20e week.. Tijdens de zwangerschap treden er wijzigingen op in de stofwisseling van koolhydraten. Bij vrouwen die zwangerschapsdiabetes ontwikkelen, geven deze veranderingen aanleiding tot een hoger glucosegehalte. Vrouwen die zwangerschapsdiabetes hebben gehad, hebben later een wat grotere kans om diabetes type 2 te krijgen.
Verschijnselen
Mensen met een verhoogd glucosegehalte merken dat vaak niet. Sommigen krijgen klachten zoals veel moeten plassen, dorst, moeheid en gewichtsverlies. Ook kan er jeuk zijn, slecht genezende wondjes en infecties van de huid. Diabetes kan op den duur problemen aan de ogen (
retinopathie), de nieren, het zenuwweefsel (
neuropathie) en de bloedvaten veroorzaken. Daardoor kunnen klachten optreden als slechter zien, pijn en tintelingen in armen en benen, loopproblemen en seksuele stoornissen. Met diabetes is er meer kans op
hart- en vaatziekten zoals angina pectoris (pijn op de borst), een hartinfarct of een
beroerte.
Diagnose
De diagnose kan meestal gesteld worden aan de hand van de verschijnselen in combinatie met het bepalen van het (nuchtere) glucosegehalte in het bloed.
Behandeling
Bij de behandeling van diabetes streeft men naar een normaal glucosegehalte van het bloed om de kans op klachten en latere gezondheidsproblemen te verminderen. Soms kan het aanhouden van een gezonde levensstijl voldoende zijn. Als het glucosegehalte in het bloed te hoog blijft, kunnen tabletten worden voorgeschreven die het glucosegehalte verlagen. Als deze tabletten onvoldoende helpen, zal overgestapt moeten worden op insuline. Insuline wordt met een dun naaldje onder de huid gespoten. Daarnaast hebben patiënten met diabetes baat bij tabletten die het cholesterolgehalte verlagen. Daarmee wordt het risico op hart- en vaatziekten verminderd.
Wat kunt u zelf doen?
Een gezonde levensstijl is voor mensen met diabetes extra van belang. Dat betekent niet roken, gezond eten en regelmatig bewegen. Probeer overgewicht tegen te gaan door gezonde voeding en extra lichaamsbeweging.
Meer informatie
Informatie van de Diabetesvereniging Nederland
www.dvn.nl/
Informatie van de Nederlandse Diabetes Federatie
www.diabetesfederatie.nl
Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap
nhg.artsennet.nl