Verkoudheid

{b49f205a-2b0a-4141-bb02-5f35daf209ee}&founder=uvit

Inleiding
Oorzaak
Verschijnselen
Diagnose
Behandeling
Complicaties
Werk
Verschil tussen verkoudheid en griep
Meer informatie

Inleiding

Een verkoudheid is een besmettelijke infectie van de bovenste luchtwegen die gepaard gaat met ontsteking van het slijmvlies in de neus en keel. Een verkoudheid wordt vaak verward met een griep . De meeste kinderen en volwassenen krijgen een paar keer per jaar een gewone verkoudheid.

Naar boven

Oorzaak

Bij een gewone verkoudheid is er sprake van een acute ontsteking van de neus-keelholte (acute nasofaryngitis) en het neusslijmvlies (rinitis). Deze ontsteking is meestal het gevolg van een infectie met een virus uit de groep van zogeheten rinovirussen. De verkoudheidsvirussen zitten in druppeltjes snot, slijm en speeksel en worden door praten, hoesten of niezen via de lucht verspreid. Als deze geïnfecteerde druppeltjes vervolgens worden ingeademd, komt het virus via de longen in het lichaam terecht. Daarnaast worden virussen overgedragen via direct contact, bijvoorbeeld bij handen geven, zakdoek delen of via voorwerpen als een deurknop. De kans op besmetting is het grootst in ruimten waar mensen dicht bij elkaar leven en waar slecht geventileerd wordt, bijvoorbeeld in een trein of bus, school of kinderdagverblijf. Verkoudheden komen het meest voor in de winter. Dit kan te maken hebben dat mensen dan meestal binnenshuis zijn, wat de overdracht en verspreiding van verkoudheid van mens op mens gemakkelijker maakt. Er zijn geen aanwijzingen dat iemand sneller verkouden wordt doordat hij het koud heeft gehad, of doordat het weer is omgeslagen. Wel kan de overgang van een warme naar een koude ruimte of tocht leiden tot irritatie van het slijmvlies van de neus en luchtwegen. Dit uit zich in klachten die lijken op verkoudheid. Deze klachten duren meestal veel korter dan bij een door een virus veroorzaakte verkoudheid. Mensen met een verkoudheid zijn besmettelijk vanaf het moment dat de neus- en keelklachten ontstaan. Na een paar dagen vermindert de besmettelijkheid.

Naar boven

Verschijnselen

Een verkoudheid begint vaak plotseling (acuut) met een droog, prikkend of brandend gevoel in de neus en de keel of het gedeelte van de keel achter de neus (neus-keelholte of nasofarynx). De verkouden persoon kan het koud hebben en voelt zich niet lekker, moet niezen en heeft een loopneus (uit de neus komt waterig snot). Een verkoudheid is binnen een à twee dagen op zijn hoogtepunt.
Andere verschijnselen zijn hoofdpijn, spierpijn, vermoeidheid, een hese stem, waterige ogen, neusverstopping en tijdelijk minder goed kunnen ruiken of horen. De meeste verkoudheden duren ongeveer een week, bij kinderen kan het wat langer duren.
Wanneer er ook een bacteriële infectie ontstaat, kan de verkoudheid langer duren.

Naar boven

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van de verschijnselen. Er zijn meestal geen verdere onderzoeken nodig.
Soms, bij lang aanhoudende infecties, moet met een wattenstaafje snot en slijm uit de neus en de keel worden gehaald en naar een laboratorium gestuurd om te testen op de oorzaak van de verkoudheid. Dergelijk nader onderzoek is echter zelden nodig.

Naar boven

Behandeling

Een verkoudheid geneest meestal binnen een week en hoeft niet te worden behandeld.
Ter bestrijding van pijn of koorts kan eventueel paracetamol worden gegeven en bij hoesten een hoestdempend middel. Bedrust is niet strikt nodig, maar het is raadzaam zware inspanning te vermijden. Zoutwater- en xylometazoline-druppels maken het slijmvlies dunner en maken zo het ademen makkelijker bij een verstopte neus. Voor volwassenen en kinderen zijn aparte middelen verkrijgbaar. Lees de bijsluiter goed. Antibiotica hebben alleen effect wanneer sprake is van een bijkomende bacteriële infectie. De meeste klachten verdwijnen na twee tot zeven dagen, alleen het hoesten kan langer blijven bestaan.
Raadplegen van een arts is alleen nodig wanneer de verschijnselen langer dan twee weken blijven bestaan of verergeren, eventuele koorts niet verdwijnt of ademhalingsproblemen optreden.

Voorzorgsmaatregelen die je zelf kunt nemen om de overdracht en verspreiding van verkoudheden te verminderen zijn de hand of zakdoek voor de mond en neus houden bij niezen of hoesten en dit niet in de richting van een ander te doen. Was tevens de handen regelmatig met water en zeep, vooral voor en na het eten en na hoesten, niezen of snuiten. Droog de handen met een stuk keukenrol of papieren handdoekje en gooi dit vervolgens weg. De voorkeur gaat uit naar papieren zakdoeken of tissues, gebruik deze tevens éénmalig. Maak voorwerpen zoals deurklinken regelmatig schoon en was beddengoed en stoffen speelgoed regelmatig op 60 graden. Ventileer woon- en slaapruimten dagelijks en laat ventilatieroosters altijd iets open staan of zet het raam op een kier.

Er wordt al heel lang gewerkt aan middelen die verkoudheid kunnen voorkomen of behandelen. Een goed middel is echter nog niet beschikbaar in Nederland. Het is niet wetenschappelijk bewezen dat een verkoudheid kan worden voorkomen door het slikken van veel vitamine C.

Naar boven

Complicaties

Bij de meeste patiënten duren de verschijnselen ongeveer een week. Bij mensen met astma kan een verkoudheid een astma-aanval veroorzaken.
Soms kunnen infectie en ontsteking van de bovenste luchtwegen leiden tot ontsteking van organen die hiermee in verbinding staan, zoals de oren (middenoorinfecties), en ziekten van de luchtwegen, zoals bronchitis, longontsteking en sinusitis (bijholteontstekingen).

Naar boven

Werk

Vaak kan met een verkoudheid gewoon gewerkt worden al is dit wel afhankelijk van het soort werk en hoe ziek iemand zich voelt. Meestal is meer rust nodig en zijn de prestatie en concentratie minder. In geval van veel niezen en hoesten, kan het lastig zijn om bepaalde functies uit te oefenen.

Naar boven

Verschil tussen verkoudheid en griep

Griep en verkoudheid worden vaak met elkaar verward, maar dit zijn twee verschillende ziektebeelden. Griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus, dit is gevaarlijker dan een verkoudheidsvirus. Tevens wordt griep gekenmerkt door ernstigere ziekteverschijnselen zoals een meestal snel opkomende hoge koorts die drie tot vijf dagen duurt en vaak gepaard gaat met koude rillingen, een flink ziek gevoel en spierpijn.

Naar boven